Η Κίνηση Πολιτών γιά μία Ανοικτή Κοινωνία έχει εντάξει στις δραστηριότητές της γιά τον εθελοντισμό, την πρόληψη ατυχημάτων και ειδικότερα την πυροπροστασία. Έχει ήδη δραστηριοποιηθεί στην ενίσχυση του θεσμού του εθελοντή πυροσβέστη, σε στενή συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα και την Ένωση Εθελοντών Πυροσβεστικού Σώματος.
Στο πλαίσιο αυτής της δραστηριοποίησης επικεντρώθηκε στο πρόγραμμα εκπαίδευσης μοναχών – ανδρών και γυναικών – σε Ιερές Μονές ανά την Ελλάδα ως εθελοντών πυροσβεστών. Η αξιοποίηση του ανθρωπίνου δυναμικού των Μονών έχει ως πρωταρχικό στόχο την προστασία της ίδιας της Ιεράς Μονής και την προσφορά υπηρεσιών στην ευρύτερη περιοχή, εφόσον παρουσιαστεί ανάγκη.
Από τα 740 μοναστήρια της Ελλάδας, πολλά έχουν υποστεί καταστροφές από πυρκαγιές, παρά τις προσπάθειες των Μοναχών – γυναικών και ανδρών – να τις προλάβουν.
Οι Ιερές Μονές είναι ευάλωτες γιατί:
- βρίσκονται συχνά, μέσα ή πολύ κοντά σε δάση
- έχουν χρησιμοποιηθεί ξύλα στην κατασκευή τους
- κάνουν μερική χρήση γυμνής φλόγας, με τα κεριά, τα καντήλια, τις κουζίνες
- είναι σε μεγάλο βαθμό παλιές κατασκευές, χωρίς σύστημα πυροπροστασίας, δομικής και ενεργητικής
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2009, ύστερα από τη διαπίστωση των πολλών καταστροφικών πυρκαγιών σε Μονές, ακόμα και με την απώλεια ανθρωπίνων ζωών. Από το 2010 άρχισε να λειτουργεί το πρόγραμμα με επισκέψεις σε 41 Μονές στην Ελλάδα, σε στενή συνεργασία με τις εκκλησίες της Ελλάδος, της Κρήτης, του Πατριαρχείου και του Πυροσβεστικού σώματος.
Οι εθελοντές επισκέφθηκαν τις Μονές, κατέγραψαν το επίπεδο πυροπροστασίας, συνέλεξαν πληροφορίες από τους μοναχούς, συμπλήρωσαν το ειδικό πρωτόκολλο πυροπροστασίας και συνέταξαν έκθεση γιά κάθε Μονή, με φωτογραφικό υλικό. Η έκθεση περιλαμβάνει και συγκεκριμένες προτάσεις εφικτής βελτίωσης της πυροπροστασίας.
Με την πρωτοβουλία αυτή υπάρχει σημαντική προστασία των Μονών και του γύρω χώρου τους και της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς που διαθέτουν.
Λόγω της μεγάλης απήχησης του προγράμματος, η Κίνηση Πολιτών προχώρησε και στην έκδοση ειδικού εγχειριδίου πυροπροστασίας Ιερών Μονών, βασιζόμενη στην εμπειρία που συνέλεξε από τις επισκέψεις στις Ιερές Μονές, τις πληροφορίες από το Πυροσβεστικό Σώμα και από τους Μοναχούς. Το βιβλίο αυτό έγραψε ο υπεύθυνος του προγράμματος κύριος Ιωάννης Στ. Παπαδόπουλος, τέως μέλος του διοικητικού συμβουλίου και υπεύθυνος του τομέα πρόληψης ατυχημάτων του ΕΚΑΒ (1987-2003) και εκδόθηκε με την ευγενική χορηγία των εκδόσεων Παρισιάνου Α.Ε. και παραδόθηκε στις 750 περίπου Μονές της Ελλάδας και στις Ιερές Μητροπόλεις στις οποίες ανήκουν.
